Waarom is onderhoud aan uw piano of vleugel noodzakelijk?

Onderhoud piano of vleugel

Onderhoud piano of vleugel? Zo'n grote beurt aan piano's en vleugels is noodzakelijk om een lange levensduur van het instrument te garanderen. Ook de speelaard blijft hierdoor aangenaam. Het groot onderhoud, ook wel dagklus genoemd, neemt een volledige dag in beslag en wordt voor het grootste deel uitgevoerd in ons atelier. Elke handeling moet immers maal 88 keer worden uitgevoerd en wordt daardoor een arbeidsintensieve klus. Pas een piano gekocht? Vraag aan de stemmer of onderhoud noodzakelijk is.

 

Hamerkoppen modelleren

Hamerkoppen modelleren. Het herhaaldelijk tegen de snaar slaan van de hamerkoppen laat na verloop van tijd eenafdruk in de hamerkoppen afdruk in de kop achter. afb.1 De zogenaamde “moet”. Hierdoor wordt de hamerkop aan de voorkant platter en dat kun je horen in de toon. Door de kop opnieuw in een peervorm te schuren, ook wel modelleren genoemd, zal de toon verbeteren. Afb.2

 

modelleren van de hamerkop

 

Hamerkoppen op spatie zetten 

Nu alle koppen gemodelleerd zijn kunnen we ook de hamers op spatie zetten. Afb.3 

 

Als je naar de hamers kijkt zie je dat de ruimten tussen de hamers niet gelijk zijn. Door de hamer even los te hamers op spatie zettendraaien, de ruimte gelijk te maken aan de ruimte van de buurman hamerkop en daarna weer vast te draaien, zorgt ervoor dat de hamers mooi recht tegen de snaren aanslaan en de hamers elkaar niet kunnen raken. 

 

Frictie verwijderen

Als je een nieuwe piano hebt aangeschaft speelt hij precies naar jouw zin. Alles loopt soepel en de speelaard is supergoed. In een proces van jaren vormt zich aanslag op alles asjes en stiften. Dat gaat zo langzaam dat de speelaard veranderd maar dat je er eigenlijk niets van merkt.

 

Het is daarom raadzaam om eens in de vijf tot zeven jaar de asjes te laten schoonmaken zodat de frictie verdwijnt. Wacht je te lang met het behandelen van de assen kan het zijn dat de aanslag zich omzet in roest, en dat is funest. De roest zal het vilt waarin het scharniert opruimen (wegschuren) waardoor er te veel ruimte op de draaipunten komt. Dat kan alleen herstelt worden door de asjes te vervangen. En dat is zeer arbeidsintensief en een kostbare aangelegenheid.

 

Tijdens het onderhoud  moeten de asjes weerskanten behandeld worden. Alle draaipunten tezamen: onderhamers, bovenhamers en dempers zijn goed voor ongeveer 330 asjes die weerszijden behandeld worden. Dat maakt een totaal van zo’n 650 kleine handelingen. Een tijdrovend karweitje dus.

 

Toetsbodem opruimen

Met opruimen bedoelen we in dit geval, het verwijderen van braampjes. De toets heeft zijn kantelpunt in het midden van de toets en draait over een balansrails. In het midden van een toets zit een gat waarmee de toets over de balansstift wordt geschoven. Bij het fabriceren van de toetsen wordt en in de toets een gat geboord. Tijdens dat boren ontstaan er aan de binnenkant van de toets braampjes. Doordat die braampjes door de luchtvochtigheid een beetje zijn opgezet veroorzaken die ook wrijving. Daarom ruimen wij tijdens een grote onderhoudsbeurt altijd de toetsbodem op.

 

Piloten lucht

Pilotenlucht klinkt inderdaad gek. Een toets druk je aan de voorkant naar beneden, op de achterkant van de toets zit een piloot. Die piloot zorgt voor de overbrenging tussen de toets en de onderhamer. Een piloot kan afgeregeld worden door die in of uit te schroeven. Een hele kleine handeling, maar heel belangrijk. Het voorkomt namelijk dat een toon niet dubbel klinkt terwijl je maar één keer aanslaat.

 

Raamstiften schoonmaken

toetsen op het klavierraam

Het klavier, oftewel de toetsen, liggen op het klavierraam.

Op dat  raam  zitten voordruk en balansstiften. Afb.4 Ook deze stiften  ontwikkelen aanslag. Door deze stiften schoon te polijsten wordt alle  weerstand verwijderd. Vervolgens spuiten we de stiften in met een  teflon spray die er voor zorgt dat er een superglad filmpje ontstaat om  de stiften. Dat maakt dat de weerstand minimaal blijft.

 

Halve gang

Weer zo’n mooie term. De halve gang moet ik eerst even uitleggen.  De afstand tussen de hamers in ruststand en de snaar is ongeveer  47mm. De gehele afstand tot aan de snaar noemen we de gang. De halve gang is dus als de hamer halverwege is. Wanneer de hamer halverwege is moet de demper los van de snaar komen zodat we het geluid kunnen horen. In vele gevallen is dat niet bij alle toetsen hetzelfde waardoor er veel ongelijkmatigheden in de speelaard zitten. Door de dempers zo af te regelen dat ze allemaal op de zelfde manier loskomen, ontstaat er een gelijkheid in aanslag van alle toetsen.

 

Schroeven vast zetten

Als laatste noodzakelijke handeling bij het grote onderhoud van een mechaniek draaien we alle schroeven stevig vast. Met die schroeven bedoel ik de schroeven van de demperkapsels, onderhamerskapsels, bovenhamerkapsels en ook de hamernootplaatjes. Als laatste draaien we overige schroeven in het gehele mechaniek stevig vast. Bij elkaar ook weer ongeveer 350 schroeven die vastgezet moeten worden. En je kunt niet overal even gemakkelijk bij.

 

Benieuwd naar wat bij u mogelijk is?

Maak dan een afspraak met onze expert. Die kijkt samen met u naar de mogelijkheden om het noodzakelijke onderhoud uit te voeren. Er zijn ook nog andere werkzaamheden die minder noodzakelijk zijn. Deze zijn optioneel en kunnen indien gewenst tijdens de onderhoudsbeurt uitgevoerd worden. U kunt dan denken aan:

  • polijsten van de demperlepels
  • polijsten van de demperstang
  • het schoonmaken van de zijkanten van de toetsen
  • het polijsten van het witte klavier

 

Ik wil graag meer weten

Meer te weten komen over wat wij doen?

Ga ons volgen op Facebook en Instagram

  

facebook

       instagram

 

 

Annika Strömdahl - Gelukkig met mijn vleugel

Gelukkig met mijn vleugel

Ik dacht dat de zware aanslag bij mijn vleugel hoorde totdat de pianostemmer er over begon. Nu weet ik beter. Door onderhoud is mijn instrument echt van karakter veranderd. Zowel de speelaard als de klank zijn verbeterd. Ik adviseer tegenwoordig al mijn leerlingen om ook te vragen naar de mogelijkheden.

 

Annika Strömdahl

 

Benieuwd naar wat wij voor u kunnen betekenen?

Contact Opnemen